نرم افزار Chem Office

نرم افزار Chem Office

این نرم افزار یکی از نرم افزار های کاربردی و بسیار مفید برای دانشجوها و اساتید شیمی می باشد که کاربرد فراوانی دارد. به طور کلی نرم افزار  Chem Office جز یکی از کامل ترین و کاربردی ترین نرم افزارهای شیمی می باشد.

 نرم افزار Chem Office دارای سه بخش است  :
 بخش Chem Draw
این قسمت کاربرد های زیادی دارد از جمله  طراحی واکنش ها ، رسم اشکال ترکیبات شیمیایی الی و معدنی ، نامگذاری  ایوپاک ترکیب رسم شده ، ارائه اطلاعاتی نظیر نقطه ذوب و جوش و جرم ملکوکی و فرمول شیمیایی ، رسم طیف CNMR و HNMR و ...

بخش Chem 3D
این قسمت نیز کاربرد های زیادی دارد از جمله  نمایش اشکال ترکیبات شیمیایی الی و معدنی به صورت سه بعدی ، نمایش اتم ها و مولکول های ترکیبت رسم شده در فضا سه بعدی و ...

بخش Chem Finder
این بخش جهت جستجوی منابع تحقیقاتی و پژوهشی مورد استفاده قرار می گیرد.

دانلود نرم افزار Chem Office با حجم 68.4 مگابایت ( لینک 1 )

دانلود نرم افزار Chem Office با حجم 68.4 مگابایت ( لینک 2 )

پسورد : www.4800.blogfa.com

برای آموزش نرم افزار Chem Office به قسمت زیر مراجعه کنید.
اموزش نرم افزار Chem Office

واكنش درجه صفر ( Zero-order Reaction )

واكنش درجه صفر ( Zero-order Reaction )

واكنش مرتبه صفر واكنشي كه در آن، سرعت يك مقدار ثابت و مستقل از غلظت است؛ معادله سرعت براي يك واكنش مرتبه صفر شامل عبارت غلظت نيست و شكل كلي آن به صورت زير است:

تجزيه برخي از گازها مانند اكسيد دي نيتروژن(N2O) بر روي سطح كاتاليزورهاي جامد، نمونه‎هايي از واكنش‎هاي مرتبه صفر هستند.

شكل ديفرانسيلي معادله سرعت واكنش مرتبه صفر به صورت زير است كه پس از تبديل و مرتب‎سازي به صورت معادله زير در مي‎آيد كه همانند معادله يك خط مستقيم است.

نيمه عمر واکنش مرتبه صفر
معادله نيمه عمر واكنش مرتبه صفر به صورت زير است:
 

زمان لازم براي اينكه نصف ماده واكنش دهنده وارد واكنش شود را نيمه عمر آن واكنش ، ( t1/2 ) مي‎نامند. براي محاسبه زمان نيمه عمر واكنش كافي است به جاي غلظت نهايي جسم مورد نظر مثلاً [A] در واكنش بالا، مقدار 1/2[A]₀ در معادله سرعت قرار داده شود.

سينتيک شيميايي ( Chemical Kinetics )

سينتيک شيميايي  ( Chemical Kinetics )

سينتيك در شيمي عبارت است از مطالعه سرعت واكنش‎هاي شيميايي و روش‎هايي كه بتوان سرعت واكنش را كنترل نمود.
شرح تفصيلي چگونگي انجام يك واكنش بر اساس رفتار اتم‎ها ، ‌مولكول‎ها و يون‎ها را مكانيسم واكنش گويند. ( Reaction mechanism )
سرعت يك واكنش مربوط به امكان برخورد ذرات است، ‌يعني هرچه تعداد ذرات در واحد حجم بيشتر باشد، تعداد برخوردها بيشتر بوده و بنابراين سرعت واكنش متناسب با غلظت مواد است. 
واكنش فرضي زير را در نظر بگيريد :

طي زماني كه واكنش رخ مي‎دهد  A2و B2 به تدريج مصرف مي‎شوند. غلظت اين دو ماده ، كه معمولاًَ برحسب mol/L  بيان مي‎شود كاهش مي‎يابد. چون در همان زمان AB توليد مي‎شود، غلظت آن افزايش مي‎يابد. سرعت واكنش، ميزان سرعت انجام اين تغييرات است. منحني نشان¬دهنده تغييرات غلظت برحسب زمان براي واكنش بالا به شکل زیر می باشد.

سرعت واكنش برحسب افزايش غلظت AB و سرعت واكنش برحسب كاهش غلظت A يا B به صورت زیر بیان می شود:

چون غلظت A2  كاهش مي‎يابد، Δ[A2] مقداري منفي است و علامت منفي در عبارت سرعت قرار داده مي‎شود تا مقدار سرعت، عددي مثبت شود.
نكته:‌ سرعت بر مبناي افزايش غلظت AB از لحاظ عددي با سرعت بر اساس غلظت A2 يا B2 برابر نخواهد بود.
    براي هر واكنش شيميايي، معادله‎اي رياضي به نام معادله سرعت يا قانون سرعت مي‎توان نوشت كه غلظت مواد واكنش دهنده را به سرعت واكنش مربوط مي‎سازد.
مثلاً براي واكنش :   

   

معادله سرعت به شكل زير است:

كه m و n درجه واكنش ( Reaction order ) نسبت به A و B ناميده مي‎شود. براي مثال اگر m و n به ترتيب برابر 1 و 2 باشد، يعني واكنش بالا نسبت به تركيب A از درجه اول و نسبت به تركيب B از درجه دوم مي‎باشد. درجه كلي واكنش برابر مجموع m+n است. فقط در مواردي كه واكنش در يك مرحله انجام گيرد m  و n برابر با a و b خواهد بود ولي چنانچه واكنش در چند مرحله انجام گيرد، لزوماً m  و n  با a و b برابر نبوده، بلكه تابعي از مكانيسم واكنش خواهد بود. ثابت k، ثابت سرعت ( rate constant ) ناميده شده و تابعي از دما است. آرنيوس در 1889 رابطه‎اي پيشنهاد كرد كه رابطه دما و ثابت واكنش را نشان مي‎داد.

A : ثابت ويژه واكنش مورد مطالعه
e : پايه لگاريتم طبيعي(2.72)
Ea : انرژي فعال‏سازي يا Activation Energy (J/mol)
R : ثابت گازها (8.32 J/K.mol)
T: دماي مطلق است.
البته صورت مفيد اين معادله حالتي است كه از آن لگاريتم گرفته شده و مرتب گردد.

همان طوري كه مشاهده مي‎شود معادله بالا به صورت معادله يك خط است. يعني اگر lnk برحسب 1/T رسم شود، خطي با شيب منفي (–Ea/R) به دست مي‎آيد كه عرض از مبداء، همانlnA  است. به اين ترتيب با بررسي تجربي يك واكنش و به دست آوردن  k در چند دما و ترسيم منحني، انرژي اكتيواسيون يا فعال‎سازي واكنش به دست مي‎آيد. همچنين مقادير Ea و A براي يك واكنش را مي‎توان از ثابت‎هاي سرعت در دو دماي متفاوت با به كار بردن معادله مقايسه‎اي آرنيوس به دست آورد.

كاتاليزور ( Catalyst )

كاتاليزور ( Catalyst )

كاتاليزور جسمي است كه سرعت يك واكنش شيميايي را بدون آنكه در واكنش مصرف شود زياد مي‎كند، به طوريكه مي‎توان آن را بدون تغيير، در پايان واكنش بازيابي نمود. كاتاليزورها به دو صورت همگن و ناهمگن به كار مي‎روند.

يك كاتاليزور همگن ( Homogeneous ) ، با مواد واكنش دهنده در يك فاز قرار دارد. مثالي در اين مورد تجزيه گاز ‎اكسيد دي نيتروژن در مجاورت كاتاليزور گازي كلر است.

يك كاتاليزور ناهمگن ( Heterogeneous ) ، كاتاليزوري است كه در فازي متفاوت با فاز مواد واكنش دهنده باشد. در اين فرايندها، مولكول‎هاي واكنش دهنده بر سطح كاتاليزور جذب مي‎شوند و واكنش در همان سطح انجام مي‎شود. در اين دسته از واكنش‎ها مولكول‎هاي واكنش دهنده از طريق جذب سطحي شيميايي، به سطح كاتاليزور مي‎پيوندند كه قدرت اين پيوندها مشابه پيوندهاي موجود در تركيبات شيميايي است، در ادامه مولكول‎ها دچار تغييراتي در آرايش الكتروني شده و برخي پيونده سست شده و مي‎شكند و پيوندهاي جديد تشكيل مي‎شود.
به طور مثال تجزيه گاز ‎اكسيد دي نيتروژن در مجاورت كاتاليزور فلزي طلا
مكانيسم اين واكنش در سه مرحله انجام مي‎شود:
- جذب مولكول‎هاي گازي N2O بر سطح طلا
- سست شدن پيوند بين اتم اكسيژن و اتم نيتروژن مجاور در مولكول N2O ، در نتيجه پيوستن اتم O به طلا كه در نتيجه آن يك مولكول N2 آزاد مي‎شود.
- مرحله اخر دو اتم موجود بر سطح طلا با هم تركيب شده و يك مولكول O2 آزاد مي‎شود.

يكي از كاربردهاي نوين كاتاليزورهاي ناهمگن فلزي، اگزوز خودروها است. در اگزوز خودروهاي جديد كه مطابق با استانداردهاي زيست محيطي هستند، لوله اگزوز حاوي بستري از كاتاليزور شامل ذرات پلاتين (Pt) ، پالاديم (Pd) و رنيم (Re) هستند و چنان طراحي شده‎اند كه اكسايش CO (مونواكسيد كربن) و هيدروكربن‎هاي نسوخته به CO2 و همچنين تبديل اكسيدهاي نيتروژن را به N2 و O2 كاتاليز مي‎كنند.
البته اين كاتاليزورها به وسيله سرب مسموم مي‎شوند و بنابراين در اين خودروها مي‎بايد بنزين بدون سرب مصرف شود.

سموم كاتاليزوري موادي هستند كه مانع از فعاليت كاتاليزورها مي‎شوند. برخي از فلزات و نافلزات و همچنين تركيبات آنها باعث مسموم شدن كاتاليزورها مي‎شوند. ( از جمله مواد مسموم كننده مي‎توان به سرب، آرسنيك، گوگرد و تركيبات آلي گوگرددار و همچنين تركيبات آلي نيتروژن‎دار اشاره نمود.)

اثر یان - تلر

اثر یان - تلر

در بسیاری از کمپلکسهای هشت وجهی به علت عدم تقارن ترازهای آرایش الکترونی ، ساختار هشت وجهی منتظم با تقارن oh ، برای آنها پایدارترین ساختار نمی‌باشد. از اینرو این کمپلکسها از وضعی هشت وجهی منتظم خارج شده و تقارن آنها کاهش می‌یابد و آرایش تتراگونالی ( چهار وجهی یا دو هرمی مربعی) به خود می‌گیرند تا پایداری بیشتری بدست آورند.
خارج شدن ساختار هندسی اینگونه کمپلکسها از تقارن هشت وجهی منتظم بیشتر به آرایش الکترونی اتم مرکزی و قدرت میدان بلور ، ممکن است به صورت کشیده شدن هشت وجهی در راستای محور Z (انحراف Z-out) و یا فشرده شدن آن در راستای این محور (انحراف Z-in) باشد. در وضعیت اول ، دو لیگاند در راستای محور Z از اتم مرکزی دورتر و در وضعیت دوم ، همان دو لیگاند به اتم مرکزی نزدیکتر می‌شود.

این قضیه بیان می‌کند که یک سیستم مولکولی غیر خطی که در آرایش الکترونی آن اوربیتالهای هم‌ تراز بطور متقارن اشغال نشده باشد، ناپایدار خواهد بود و تمایل دارد که به نوعی از هم‌ ترازی در این آرایش الکترونی بکاهد. یعنی بین اوربیتالهای هم‌ تراز شکافتگی بوجود آورد. تا با این کار ، تقارن خود را کاهش داده و پایداری بیشتری بدست آورد. این قضیه پایه استدلال و توجیه انحراف ساختار بسیاری از کمپلکسهای فلزات واسطه و از جمله انحراف تتراگونالی کمپلکسهای هشت وجهی شده است.

دانسیته

دانسیته

دانسیته یا جرم مخصوص جرم واحد حجم است و ان را با ρ نشان می‌دهند.

اغلب چگالی را مقدار جرم موجود در واحد حجم ماده می‌دانند و آن را با علامت اختصاری ρ نشان می‌دهند که از رابطه ρ=m/V  به دست می‌آید. در صورتی که این تعریف از چگالی صحیح نیست و دقیقا تعریف جرم واحد حجم یا جرم مخصوص یا همان دانسیته می‌باشد. در حقیقت وزن مخصوص یک ماده به وزن آب هم‌ حجم آن ، در شرایط استاندارد را چگالی می‌گویند. همچنین، بین چگالی و وزن مخصوص باید تفاوت قائل شد. چگالی مقدار جرم موجود در واحد حجم است، ولی وزن مخصوص به معنی وزن واحد حجم ماده‌است.

دانسیته ( دانسیته نه چگالی) عبارت است از نسبت جرم به واحد حجم، مثلا kg/m3 یا. lb/ft3  دانسیته کمیتی دارای واحد است و برای تعیین آن باید حجم و جرم جسم مورد نظر را به دست آورد. دانسیته ی مایعات و جامدات در شرایط معمولی مستقل از فشار است ولی با دما تغییر می کند. اما معمولا تاثیر دما بر چگالی قابل اغماض است.

چگالی را اغلب نسبتی بی بعد تصور می کنند. در حقیقت باید آن را نسبت دانسیته ی دو جسم دانست که یکی جسم مورد نظر مثل A و دیگری جسم مبناست. جسم مبنا برای مایعات و جامدات معمولا آب در نظر گرفته می شود. بنابراین چگالی نسبت دانسیته ی جسم مورد نظر به دانسیته ی آب یعنی: 1.000g/cm3 ، 1000kg/m3  یا 62.43lb/ft3 در 4 درجه سلسیوس خواهد بود. چگالی گازها را اغلب با هوا یا سایر گازها می سنجند.
هنگام بیان چگالی دمایی را که در آن دانسیته ی جسم مورد نظر و جسم مبنا اندازه گیری شده است ذکر می کنند. در مواردی که دما ذکر نمی شود، دمای جسم مورد نظر را دمای محیط و دمای آب را 4 درجه سلسیوس فرض می کنند. در سیستم SI این عدد به 1.0000g/cm3  بسیار نزدیک است. لذا در این سیستم آحاد مقادیر چگالی و دانسیته از نظر عددی با یکدیگر برابر می باشند.
در سیستم AE دانسیته بر حسب lb/ft3 بیان می شود، و دانسیته ی آب برابر 62.4lb/ft3 است. مشاهده می کنید که مقادیر عددی چگالی و دانسیته در این سیستم برابر نیست.

رابطه نقطه جوش با فشار بخار ( آزمایش رامسی - یانگ )

رابطه نقطه جوش با فشار بخار ( آزمایش رامسی - یانگ )

یک جسم مایع ، در یک دمای مشخص و معین تغییر حالت پیدا کرده و تبخیر میشود. این دمای معین ، همان نقطه ی جوش جسم مایع است . تغییر حالت از مایع به بخار زمانی انجام میگیرد که فشار بخار مایع با فشار محیط برابر شود .

زمانی که فشار محیط بنا به هر دلیلی کاهش پیدا کند ، فشار بخار ماده سریعتر با فشار محیط برابر میشود ، یعنی زودتر به جوش می آید ، نهایتا نقطه ی جوش نیز پائین می آید . این تغییرات دمایی نسبت به تغییرات فشار توسط فردی بنام کلاپیرون بررسی شده است .

مزر مایع – بخار
برای یک ماده ف آنتروپی تبخیر در دمای T برابر H/T∆ است . بنابراین رابطه ی کلاپیرون برای مرز مایع – بخار عبارتند از :

 
Hvap∆  مثبت است ،  Vvap∆ بزرگ و مثبت است لذا  dP/dTمثبت ولی بسیار کوچکتر از مقدار آن برای مزر جامد – مایع است . چون  dT/dP بزرگ است ، از اینرو دمای جوش بسیار حساستر از دمای انجماد به فشار است .

از آنجا که حجم مولی گاز بسیار بزرگتر از حجم مولی مایع است بنابراین میتوان چنین نوشت :

 
اگر گاز ( بخار ماده مورد نظر ) رفتار کامل داشته باشد میتوان  رابطه ی کلاپیرون را چنین بازآرایی کرد :

 

معادله ی فوق به معادله ی کلازیوس – کلاپیرون معروف است . این معادله امکان پیش بینی تغییرات فشار بخار با دما را به ما می دهد و نشان می دهد که چگونه دمای جوش با تغییر فشار  تغییر می کند .
اگر آنتالپی تبخیر را مستقل از دما فرض کنیم ، می توانیم انتگرال فوق را به ترتیب زیر حل کنیم :

      

باید به این نکته توجه کرد که رابطه ی بدست آمده در محدوده ی دمایی و محدوده ی فشار معینی قابل استفاده است و در نقطه ی بحرانی و بالاتر از آن صدق نمیکند . به کمک این رابطه میتوان ، فشار بخار مایع را در نزدیکی دمای جوش معمولی آن به تقریب پیدا کرد . یعنی برای محاسبه Hvap∆  باید فشار هایی را اعمال کرد که نقاط جوش نزدیک به مقدار معمول بدست آید .
 اگر تغییرات دما و فشار زیاد باشد نمیتوان از این رابطه استفاده کرد ، چون مقدار Hvap∆  نسبت به تغییر دما ، تغییر خواهد کرد.
در روش رامسی – یانگ ، مقدار اندکی از مایع برای اجرای آزمایش کافی است و در فشار های مختلف که مانومتر آنرا نشان می دهد ، میتوان نقطه ی جوش را از روی ترمومتر قرائت کرد .
مانومتر دستگاه فشارسنج برای اندازه گیری فشار گازها است.

دستگاه رامسی – یانگ
این دستگاه از قسمت ها و بخش های مختلف تشکیل شده است که هر کدام نفش خاصی را در این آزمایش ایفا می کنند . این قسمت ها عبارتند از :

A= لوله متصل به قیف چکاننده که مایع مورد نظر در آن ریخته میشود
B =  ترمومتر که در داخل حمام قرار دارد
C =  ترمومتر که با پنبه یا پشم شیشه پوشیده شده
D =  ظرف پایدار کننده فشار
E =  دریچه ورود هوا جهت افزایش فشار سیستم
F =  تله که درداخل بشرحاوی یخ و نمک قراردارد وجهت جمع آوری بخارات بکار میرود
G =  پمپ خلا
I  =  مانومتر
K =  حمام آب گرم

شرح آزمایش :
مایع مورد نظر را در محفظه ی قیف چکاننده ریخته و خلا را تا جایی اعمال می کنیم که فشار درون سیستم  حدود cmHg 20 شود . شیر قیف را به آرامی باز کرده و آنرا طوری تنظیم می کنیم که تقریبا در هر 6 ثانیه یک قطره بچکد . جریان مایع باید طوری تنظیم شود که هر قطره ی ریخته شده قبل از ریختن قطره ی قبلی روی پنبه تبخیر شود.
مایع روی پنبه در اثر تراکم بخار گرم میشود و به دنبال تبخیر آن محیط سرد میشود تا جایی که تعادلی بین مایع و بخار برقرار شود . این دما ، دمای ثابتی است که باید آنرا یادداشت کنیم . این دما همان نقطه ی جوش جسم در فشار 20 cmHg می باشد . دریچه E باز می کنیم تا کمی هوا وارد سیستم شده و فشار آن تا حدود 30 cmHg افزایش یابد . دمای جوش را نیز در این فشار تعیین می کنیم . این عمل را برای فشار های 40،50،60 cmHg تکرار کرده و نقطه ی جوش را با استفاده از روابط  و رسم نمودار بدست آورید.

کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا ( HPLC )

کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا ( HPLC )

کروماتوگرافی لغتی یونانی به معنی رنگ نگاری است که ترکیبی از دو واژه "کروما" به معنی رنگ و "گروفین" به معنی نوشتن است. در سال 1903 برای اولین بار از این روش جداسازی مواد رنگی استفاده شد که این کار توسط میخائیلسوئت انجام گرفت. اما امروزه از این روش برای جداسازی مواد بی رنگ چون گازها استفاده میشود یکی از پرکاربردترین روشهای جداسازی مواد در آزمایشگاه کروماتوگرافی است و در مواقعی که جداسازی به روشهای دیگر ناممکن است به راحتی میتوان از این روش استفاده کرد، زیرا اختلافاتهای جزئی موجود در رفتار اجسام باعث تسهیل جداسازی در جریان عبور آنها از یک سیستم کروماتوگرافی میشود. این روش بسیار ساده و سریع است به طور مثال آزمایشی که ممکن است با استفاده از روش ستون تقطیر چندین روز به طول بینجامد، میتواند به کمک کروماتوگرافی در عرض زمانی بسیار کوتاه انجام گیرد، وسایل مورد لزوم آن نیز ارزان قیمت است.

انواع کروماتوگرافی
کروماتوگرافی تقسیمی
کروماتوگرافی تبادل یونی
کروماتوگرافی جذب سطحی
کروماتوگرافی طردی

کروماتوگرافی تقسیمی
کروماتوگرافی تقسیمی در بین چهار نوع روش کروماتوگرافی مایع بیشتر از همه به کار برده شده است. در گذشته اکثر کاربردها به ترکیبات نایونی, قطبی با وزن مولکولی کم و یا متوسط معمولا کمتر از 3000 مربوط بوده است. ولی اخیرا روشهایی ابداع شده اند ( مشتق سازی و زوج یونی ) که جداسازیهای تقسیمی را به ترکیبات یونی نیز بسط داده اند. به علت اینکه جداسازی در LLC به میزان تقسیم اجزای مخلوط بین دو فاز مایع بستگی دارد این نوع کروماتوگرافی را کروماتوگرافی تقسیمی می نامند.

کروماتوگرافی تبادل یونی
در کروماتوگرافی تبادل یون از رزین های تبادل کننده ی یون به عنوان فاز ساکن استفاده می شود. رزین ها, پلیمرهای سنتزی با اتصالات جانبی هستند که پیوندهای کوالانسی و گروههای عاملی یونی شونده می باشند. در رزین های تبادل کننده کاتیون گروههای آنیونی و در رزین های تبادل کننده آنیون گروههای کاتیونی وجود دارند. یون مخالف یعنی یون متصل به رزین تقریبا آزاد است و می تواند در فاز متحرک آبی حل شود و درون ستون جریان  یابد

کروماتوگرافی جذب سطحی
در روش HPLC از سیلیکای اصلاح نشده استفاده می شود. مکانهای جذب روی سطح سلیکا , سیلانول می باشند. در کروماتوگرافی با سیلیکا تعداد نسبی هر نوع از گروههای سیلانول  بستگی به نوع سلیکا و چگونگی تهیه و مراقبت از آنها
دارد.معمولا برای کروماتوگرافی , سیلیکا توسط حرارت دادن در 150 تا 200 سانتیگراد فعال می شود و سپس توسط فاز متحرک و میزان کمی از آب یا حلال آلی قطبی دیگر به مقدار جزئی غیر فعال شده تا میزان و جذب آن در حد استاندارد گردد.
با وجود سیلیکا و فاز متحرک غیر قطبی که با میزان کم حلال قطبی تعدیل شده , لایه ای از مواد قطبی روی سطح سیلیکا جذب می شود.

کروماتوگرافی طردی
روشی است که مولکولها برمبنای اندازه موثر و شکل آن در محلول از یکدیگر جدا می شوند. و اگر از حلالهای آلی استفاده کنیم این روش اغلب کروماتوگرافی ژل تراوا و اگر از حلالهای آبی استفاده نمائیم آن را کروماتوگرافی ژل صافی می نامند. فاز های ساکن مورد استفاده در کروماتوگرافی طرد ذرات متخلخل با اندازه منافذ کنترل شده می باشند. و نباید بین جزء نمونه و سطح فاز ساکن برهم کنش موجود باشد. حجم کل فاز متحرک درون ستون عبارت است از مجموع حجمی که خارج از ذرات فاز ساکن می باشد.

میدان HPLC
فاز ساکن
 فاز ساکن در HPLC در ستون هایی از جنس فولاد ضد زنگ به طول 10 -15-25-30-50- و یا 100 سانتی متر و با قطر 2-6 میلی متر پر می شود. عوامل موثردر انتخاب فاز ساکن HPLC عبارتند از : طبیعت مواد مورد تجزیه – راندمان جداسازی مورد نیاز – ظرفیت بارگذاری ستون .
از جاذب های جامد به عنوان فاز ساکن جهت جداسازی مولکولهای با جرم مولکولی نسبتا کم و با قطبیت کم استفاده می شود.سیلیکاژل متداولترین فاز ساکن جامد مورد استفاده در HPLC است.
 آلومین , جامد جذاب دیگری است که در HPLC به کار می رود و چون یک ترکیب قلیایی است مواد اسیدی را بر روی خود نگه می دارد.

فاز متحرک
عموما فاز متحرک حاوی مخلوطی از حلالهای قطبی نظیر الکل و غیر قطبی نظیر هیدروکربنها است. با کنترل ترکیب و قطبیت فاز متحرک در روش گرادیان حلال می توان زمان و حجم باز داری مواد را در ستون HPLC کنترل نمود.فاز متحرک در HPLC باید چنان انتخاب شود که در آشکار ساز مزاحمت ایجاد نکند . معمولا مخلوطهای متانول , اتانول یا پروپانول با هپتان و کلروفرم با هپتان را به عنوان فاز متحرک در HPLC مورد استفاده قرار می دهند. درHPLC  فاز معکوس عموما از مخلوط متانول یا استونیتریل با آب به عنوان فاز متحرک استفاده می شود.


انواع پمپ های دستگاه HPLC
پمپ های پیستونی
پمپ های جابه جایی یا سرنگی
پمپ های فشار ثابت یا بادی
وظیفه اصلی پمپ در کروماتوگرافی مایع این است که فاز متحرک را بافشار بالا با سرعت عبور کنترل شده , از ستون عبور دهد. یک نوع پمپ ( پمپ با فشار ثابت این عمل را با آوردن فشار ثابت به فاز متحرک انجام می دهدو سرعت عبورازستون
با توجه به مقاومت ستون در برابر عبور جریان و مقاومتهای دیگر موجود بین پمپ آشکارگر تعیین میشود. نوع دیگر این کار را با عبور جریان در حد خواسته شده انجام می دهد و در اینجا میزان فشار با توجه به مقاومت در برابر عبور تنظیم می گردد.


انواع ستون های دستگاه HPLC
ستون های کروماتوگرافی مایع
ستون های تجزیه ای
ستون های محافظ
ستون های کروماتوگرافی مایع معمولا از لوله های فولاد زنگ نزن با منفذ یکنواخت ساخته می شوند , گرچه لوله های شیشه ای یا جداره ضخیم نیز گاهی به کار می روند . لوله های شیشه ای با فشارهای کمتر از psi 600   محدود می شوند.
طول اکثر ستونهای کروماتوگرافی مایع 10 تا 30 سانتیمتر است. معمولا ستونها مستقیم اند و قطر داخلی ستونهای مایع اغلب 4 تا 10 سانتیمتر است و متداولترین ذرات پرکننده ها 5 و 10 میکرومتر است. متداولترین ستون در حال کار این روزها , ستونی با طول 25 میکرومتر پرشده است. و این ستونها می توانند 40000 تا60000 بشقابک در متر دارد.
ستون های محافظ اغلب یک ستون کوتاه محافظ است که قبل از ستون تجزیه ای به کار می رود تا با حذف نه تنها مواد آلاینده ها از حلالها , بلکه همچنین اجزای نمونه که بطور برگشت ناپذیر با فاز ساکن پیوند می دهند,عمر ستون تجزیه ای را افزایش دهد. همچنین در این روش ستون محافظ برای سیر کردن فاز متحرک با فاز ساکن به کار می رود تا اتلاف این حلال در ستون تجزیه ای را به حداقل برساند. اندازه ذرات در ستون بزرگ است تا افت فشار را به حداقل برساند.

آشکارسازها
عامل وجودی آشکارگر در HPLC, آشکار کردن فاز متحرکی است که از ستون بیرون می آید. یک سری گسترده از وسایلی که بعضی از آنها پیچیده و حساس هستند به عنوان آشکارگر مورد استفاده قرار می گیرند. آشکار سازها به دو گروه اصلی آشکار سازهای با خاصیت گروهی و آشکارسازهای با خاصیت جسم حل شده طبقه بندی میشوند.
آشکارسازها با خاصیت گروهی : به خاصیت فاز متحرک مانند ضریب شکست  ثابت دی الکتریک یا چگالی که با وجود جسم حل شده مدوله میشودجواب میدهند.
آشکارسازها با خاصیت جسم حل شده: به خاصیتی از جسم حل شده مانند جذب UV  – فلوئورسانس یا جریان نفوذ ,  که فاز متحرک فاقد آن است جواب میدهد.


انواع آشکارساز
آشکارسازهای جذبی
آشکارسارهای فلورسانسی
آشکارسازهای ضریب شکست
آشکارسازهای الکتروشیمیایی

آشکارسازهای جذبی
آشکارگرهای جذب UV عمومی ترین آشکارگر HPLC  به حساب می آیند. اصول کارکرد آن براین مبناست که فاز متحرک از ستون به درون محفظه ای کوچک جاری میشود. محفظه در مقابل اشعه uv/visible منتشر شده از دستگاه نورسنج یاطیف سنج قرار میگیرد. این آشکارگرها انتخابگر بوده , فقط میتوانند اجزاء نمونه ای از نور uv را جذب می کنند آشکار سازند. و برای به حداقل رساندن پهن شدگی نواراضافی ستون , حجم چنین سلولی را تا حد امکان کوچک نگه می دارد.  بنابراین حجمها به 1تا 10 میکرو لیتر و طول سلولها به 2 تا 10میلی لیتر محدود میشوند. 

آشکارسازهای فلورسانسی
بسیاری از مواد میتوانند نورuv را جذب کرده و سپس اشعه ای در طول موج بالاتر پخش کنند. این پخش یا سریعاصورت میگیرد( فلورسانس) یا باکمی تاخیر (فسفرسانس) و معمولا نور جذب شده که دو مرتبه در طول موج بالاتر پخش میشودبسیار
کم است. اما برای بعضی مواد این میزان بین 1/0 تا1 می باشد. و این روش برای آشکار شدن این مواد مناسب میباشد . موادی که بطور طبیعی خاصیت فلورسانسی دارند دارای ساختمان حلقوی مزدوج هستند.

آشکار سازهای ضریب شکست
این آشکارگر برمبنای اختلاف ضریب شکست جزء نمونه خارج شده از ستون ضریب شکست فاز متحرک خالص ( به عنوان شاهد) بنا نهاده شده است. تا زمانی که مابین جزء نمونه و فاز متحرک اختلاف شکست نور موجود باشد میتوان گفت که این آشکارگرها نزدیکترین وسیله در HPLC به عنوان آشکارگر جامع می باشند.

آشکارگرهای الکتروشیمیایی
آشکارگرهای الکتروشیمیایی , هدایت مواد شسته شده را اندازه می گیرند و یا جریان بوجود آمده توسط اکسایش و احیاء جزء نمونه را تعیین می کنند در حالت اول جزء نمونه باید یونی باشد و در حالت دوم جزء نمونه باید براحتی اکسید یا احیاء گردد. نوع  اول را آشکارگرهای سنجش رسانایی ویژه گویند .

پتاسیم دی کرومات

پتاسیم دی کرومات

K₂Cr₂O_{7 -  پتاسیم دی کرومات یا پتاسیم بی کرومات -} یک معرف شیمیایی معدنی است که اغلب به عنوان عامل اکسنده در لابراتورها و صنعت کاریرد دارد. ترکیبات کروم 6 ظرفیتی برای سلامتی مضر هستند و باید نکات ایمنی را در استفاده از آنها رعایت کرد. K₂Cr₂O₇  یک  ماده ی کریستالی با رنگ  قرمز- نارنجی است .

واکنش پتاسیم دی کرومات به عنوان یک ذره ی اکسنده  عبارت است از:

مثلا در شیمی آلی  پتاسیم دی کرومات در مقایسه با پتاسیم پرمنگنات یک اکسنده ی ملایم است،که برای اکسید کردن الکل های نوع اول و تبدیل آنها به آلدئید ها مورد استفاده قرار می گیرد.یا اگر تحت  رفلاکس حرارت داده شود به کربوکسیلیک اسید ها تبدیل می شود.البته در حضور پر منگنات، کربوکسیلیک اسید ها محصول انحصاری خواهند بود.الکل های نوع دوم  در حضور پتاسیم دی کرومات به کتونها تبدیل می شوند.الکل های نوع سوم  در حضور پتاسیم دی کرومات تحت اکسایش قرار نمی گیرند.

محلول آبی پتاسیم دی کرومات نارنجی رنگ است که در اثر احیا کروم 6 به کروم 3 به رنگ سبز در می آید.

یدومتری و یدیمتری

یدومتری و یدیمتری

یدومتری
یدومتری یک روش حجم سنجی شیمی تجزیه است که در تیتراسیون از ید به عنوان شناساگر نقطه پایانی استفاده میشود.یون یدید یک عامل کاهنده ی نسبتاً موثری است که به طور وسیعی برای تجزیه ی اکسنده ها به کار می رود. به طور کلی به واکنش هایی که در آن ید اکسید می گردد، یعنی ید از محلول یدیدها آزاد می گردد یدومتری گویند. روشهای زیادی بر اساس خواص کاهندگی یون یدید استوارند. ید که محصول واکنش است، معمولاً با محلول استاندارد تیوسولفات تیتر می شود. مقدار ید آزاد شده توسط محلول تیوسولفات تعیین می‌شود و از روی مقدار تیوسولفات مصرفی ، مقدار آنالیت مورد محاسبه را بدست آورد.

عناصر زیادی را می توان به روش یدمتری تعیین نمود. یکی از این عناصر، مس است. در این روش از واکنش زیر جهت احیا و رسوب دادن مس استفاده می کنند.

حال مقدار ید آزاد شده طی واکنش زیر توسط محلول تیوسولفات تعیین می‌شود و از روی مقدار تیوسولفات مصرفی (با استفاده از روابط استوکیومتری) ، به مقدار واکنش دهنده ی اولیه ی مورد نظر (در اینجا یون مس) دست می یابند.

نقطه ی پایانی تیتراسیون به سادگی توسط محلول نشاسته مشخص می شود. لحظه ی مناسب برای اضافه کردن شناساگر وقتی است که رنگ محلول از قهوه ای به زرد کمرنگ تغییر می کند. پایان تیتراسیون هنگامی است که محلول بیرنگ می شود.

 

یدیمتری
یدیمتری یک روش حجم سنجی شیمی تجزیه است که در تیتراسیون از ید مولکولی برای اکسایش
یک عامل کاهنده استفاده می شود. و تیتراسیون بر پایه تغییر رنگ محلول ید و نشاسته  از آبی به بی رنگ  انجام می شود.