شیمی

تست شعله ( Flame Test )

يکی از روش هاي شناسايي مواد که از گذشته اي نزديک رايج شده است استفاده از طيف نوري براي تشخيص نوع عنصر موجود در يک ترکيب است .
اين روش بر اين مبنا استوار است که ابتدا عنصر مورد نظر را مشتعل کرده و سپس از روي رنگ خاصي که هر عنصر در يک طيف يا يک دسته نور در محيط مرئي ساطع مي کند عنصر مورد نظر را شناسايي مي کنند .

تست شعله
از مزيت هاي اين روش به روش هاي ساده شناسايي ديگر مي توان به قدرت تشخيص عنصر در ترکيب در حالت هاي کمپلکس هاي پايدار و ترکيبات مختلف يک عنصر  مانند کربنات , سولفات , نيترات و ... اشاره نمود که حسني بزرگ براي شروع تجزيه و شناسايي و کار با يک ترکيب ناشناخته است .

يکي از کمبود هاي اين روش عدم قدرت تشخيص چند طول موج نزديک به هم از نظر چشم است . که امروزه با پيشرفت تکنولوژي و ساخت تجهيزاتي نظير طيف سنج IR يا دستگاه NMR اين کمبود ها جبران شده و از اين روش تنها براي شناسايي مواد بسيار ساده و در سطحي کم استفاده مي گردد. این روش در صورتی که ماده خالص بوده , اشتعال زا نباشد و توليد گاز در هنگام سوختن نکند کاربرد دارد.

جدول زیر رنگ مربوط به شعله عناصر مختلف را نشان می دهد.

روش کار :

ابتدا يک ميله فلزي و نسوز را در شعله گرفته تا سرخ شود و ديگر دود نکند سپس آن را تا دماي اتاق سرد کنيد . سپس ميله را کمي داغ کرده و در ظرفي که شامل مقدار بسيار کمي ماده است فرو ببريد تا کمي از پودر ماده به نوک ميله بچسبد .
شعله گاز را تنظيم کنيد تا به طور کامل به رنگ آبي پر رنگ بسوزد سپس ميله فلزي را در مکاني که شعله مورد نظر بيشترين حرارت را دارد بگيريد و به آرامي بچرخانيد ، رنگ شعله را براي ترکيب مورد نظر مشاهده و مقایسه کنيد. براي ترکيب های بعدي دوباره ميله را تميز کنيد , روي شعله تا سرخي حرارت دهيد و تا دماي محيط خنک کنيد و مراحل را دوباره تکرار کنيد .

براي مثال هنگامي که نمک طعام يا خوراکي را که شامل عنصر فلزي سديم در ترکيب ساختماني است را روي شعله يکنواخت و آبي رنگ که داراي شدت يکنواخت است
 مي گيريم از خود نور نارنجي مايل به زرد خارج مي کند از آنجايي اين نور, تنها مربوط به فلز سديم با اين درجه خلوص در ترکيب مورد نظر است, مي توان در شناسايي ترکيباتي که در آنها شعله مورد نظر داراي اين رنگ مي گردد از بودن سديم در آن ترکيب مطمئن گرديد.

________________________________

تست شعله, شناسایی مواد با تست شعله, شناسایی عناصر